Het project heeft tot doel om bestaande ondernemers (zowel overdragers als opvolgers) duidelijk te maken dat een bedrijfsoverdracht een lang, complex en moeilijk proces is waarbij verschillende aspecten efficiënt moeten gemanaged worden en waarbij advies en begeleiding van externe instanties soms aangewezen is. Het project zal de doelstelling door enerzijds praktijkgerichte seminaries te organiseren voor overdragers en opvolgers en anderzijds een breed publiek sensibiliseren door middel van lezingen en publicaties. De seminariereeks en sensibiliseringsactiviteiten worden gebaseerd op origineel case-onderzoek dat op de verschillende aspecten van het overdragen ingaan.
Doelgroep/sector(en)/breedte van het project:
- Overdragers en opvolgers in het familiebedrijf
- Kinderen en medewerkers van familiale ondernemers betrokken met het opvolgingsproces van de familieonderneming
- Accountants en adviseurs
Methodiek en plan van aanpak:
Het project zal de doelstelling realiseren door enerzijds praktijkgerichte seminaries te organiseren voor overlaters en opvolgers en anderzijds een breed publiek sensibiliseren door middel van lezingen en publicaties. De seminariereeks en sensibiliseringsactiviteiten worden gebaseerd op origineel case onderzoek dat op de verschillende aspecten van het overdragen ingaat. Het project bestaat uit 6 fasen.
Fase 1: Opstart project
• In een eerste fase van het project wordt een onderzoeker/coördinator aangeworven voor de uitvoering van het project
• Worden cases geselecteerd voor het uitvoeren van het case onderzoek
• Komen de projectstuurgroep en adviesgroep (infra) samen om een format voor het case onderzoek uit werken en te bespreken
Fase 2: Uitvoeren van case onderzoek
In het kader van het project zullen in totaal 12 cases nader onderzocht worden om meer inzicht te verschaffen in hoe het opvolgingsproces concreet verloopt, hoe organisaties hier mee om gaan en hoe problemen worden voorkomen en opgelost. De cases worden geselecteerd op basis van omvang van het familiebedrijf onderneming (kleine, middelgrote en grote familiebedrijven) en generatiewissel (overdracht van 1ste naar 2de generatie en overdracht in latere generaties).
• Financiële aspecten bij het overdragen : Beoordelen en waardebepaling van de financiële toestand van het familiebedrijf Opmaken financieel plan, Financiering van de overname
• Strategische aspecten bij het overdragen : Ontwikkelen stappenplan, Uitvoeren van een strategische audit
• Menselijke, emotionele en relationele aspecten bij het overdragen : Communicatie binnen het familiebedrijf, Het maken van afspraken tussen opvolgers en overlaters
• Juridische en fiscale aspecten van de opvolging : Governance in het familiebedrijf
Fase 3: Vertalen van Onderzoek naar Leeromgeving en Praktijk
Het materiaal van de casestudies zal gebruikt worden als input voor de seminariereeks en voor de verdere verspreiding naar een breder publiek via lezingen en publicaties. In deze fase zal de onderzoeker het samengebrachte materiaal vertalen naar de leeromgeving van het seminarie (voorbereiden seminarie-materiaal, het maken van presentaties, e.d.) en populariserende publicaties voorbereiden die door de project-partners verder worden verspreid. Meer in het bijzonder zal er een zeer toegankelijke informatiebrochure gemaakt worden die wijd verspreid zal worden. Daarnaast zal er informatie ter beschikking gesteld worden die het mogelijk moet maken om een concreet stappenplan uit te werken om het familiebedrijf succesvol over te dragen.
Fase 4: Organiseren Seminariereeks
Op basis van het cases en de ervaring van de projectpartners wordt er een seminariereeks georganiseerd die tot doel heeft overlaters en opvolgers voor te bereiden op het succesvol overdragen van het familiebedrijf. De seminariereeks richt zich op overlaters en opvolgers die concreet geconfronteerd worden met het proces van overdragen en opvolgers.
De seminariereeks zal verschillende cruciale vragen bij het overnameproces behandelen en zullen worden gegeven en begeleid door een team van experten die de participanten zullen begeleiden.
In totaal zullen er 2 seminariereeksen gepland worden van telkens 8 sessies van 4 uur. Elke seminariereeks staat open voor maximaal 40 personen. Het inschrijvingsgeld voor de seminariereeks wordt laag gehouden om alzo een maximaal bereik te hebben binnen de groep van familiale ondernemingen.
Fase 5 Lezingen
Op het einde van het project worden er enkele lezingen voor een breed publiek gepland die de verschillende aspecten van de problematiek behandelen. Het doel van de lezingen is om een brede doelgroep van ondernemers te informeren over het lange en complexe proces van het overdragen van een onderneming. In totaal worden er 5 lezingen georganiseerd in elk van de provinciehoofdsteden om een maximaal bereik te garanderen. De lezingen worden gehouden onder leiding van Professor Dr. Eddy Laveren. Elke lezing zal ongeveer 1,5 uur duren en 1 uur voor Q&A. Na de lezing wordt een netwerkmoment voorzien.
Fase 6 Afronding Project
Tijdens de laatste fase van het project zal aandacht besteed worden aan het borgen van de projectresultaten en het afronden van het project. Dit omvat:
- Het finaal updaten van de project-website met al het beschikbaar en gegeneerd materiaal: cases, publicaties, informatiebrochure en lezingen. Eén van de lezingen zal opgenomen worden en via een webcast ter beschikking worden gesteld op de website.
- Het contacteren van printed en audiovisuele media met het oog op het verder verspreiden van de resultaten van het onderzoek.
- Het opleveren van het eindverslag aan het Vlaams Agentschap voor Ondernemen
Op welke drempels, hefbomen, aspecten rond continuïteit speelt het project in?
Continuïteit in kmo’s heeft ook te maken met familiale opvolging en overdracht binnen de familie. Met opvolging of overdracht wordt veelal bedoeld het doorgeven van het leiderschap van een familielid aan een ander familielid, veelal behorend tot een andere generatie. De opvolging is geen eenmalige gebeurtenis, maar een proces dat vijf tot tien jaar kan duren. In België zullen de volgende jaren jaarlijks ongeveer 20 000 opvolgingen plaatsvinden. Niet alle opvolgingen verlopen echter succesvol. Uit Europees onderzoek blijkt dat jaarlijks duizenden gezonde familiebedrijven zullen verdwijnen omdat zij het opvolgingsproces niet succesvol doorkomen.
Het project wil kennis genereren over de complexiteit van het proces van overdragen en overnemen in familiebedrijven, overlaters en opvolgers ondersteunen in dit proces en ondernemers informeren en sensbiliseren ivm de complexiteit van het proces van overdragen en overnemen en de rol van externe spelers hierin. Het project zal deze doelstellingen realiseren door het uitvoeren van onderzoek en hete vertalen van onderzoek naar diverse leeromgevingen die openstaan voor ondernemers.
Output van het project
- 12 Cases Over Overnemen van Familiebedrijven
- 1 Informatiebrochure
- Informatie over het opstellen van een stappenplan om succesvol het familiebedrijf over te dragen
- Seminarie-materiaal
- 1 lezing als webcast
- 1 projectwebsite
- Seminariereeks (8 sessies van 4 uur)
- Lezingenreeks (2 uur + netwerking)
Contactgegevens
Universiteit Antwerpen Management School
Sint Jacobsmarkt 9 -13
2000 Antwerpen
www.uams.be
Prof. Dr. Eddy Laveren
Eddy.laveren@ua.ac.be
T : 03/265.40.86
