Sinds de liberalisering van de energiemarkt zijn meerdere actoren betrokken bij de productie en de distributie van elektriciteit en aardgas (producenten, netbeheerders en leveranciers). Elk van hen vraagt daarbij een vergoeding voor geleverde diensten. Het hangt echter af van de energieleverancier die de uiteindelijke factuur opmaakt, of de verschillende vergoedingen ook voor de klant te onderscheiden zijn. Globaal kan men stellen dat de energiefactuur bestaat uit drie delen, welke hierna afzonderlijk besproken worden:
Schematisch ziet het er als volgt uit:
De verbruik- en vermogentermen worden door de elektriciteitsleverancier aangerekend. Vaak wordt er door de leverancier geen vermogenterm (bij afname hoogspanning) meer aangerekend. Wel zullen bijna steeds de distributiekosten deels afhankelijk zijn van het opgenomen vermogen.
De transmissie- en distributiekosten van de netbeheerders worden via de leveranciers doorgerekend aan de klant. Deze kosten, samen met de door de overheid geïnde taksen staan op één factuur.
In principe zouden de kosten transparant moeten worden doorgerekend. Dit wil zeggen: de klant zou nauwkeurig de tarieven moeten kennen waaraan hij wordt gefactureerd.
De enige component waar uw leverancier rechtstreeks een invloed op heeft, is de elektriciteitsprijs omdat deze vrij bepaald wordt. Deze omvat over het algemeen:
De grootte van deze componenten wordt bepaald in het leveringscontract dat tussen de leverancier en de afnemer wordt afgesloten. In principe kunnen hier allerlei voorwaarden en formules worden opgenomen om rekening te houden met variërende prijzen op de energiemarkt.
Distributie- en transportkosten
Door de distributie- en transportnetbeheerder wordt een vergoeding voor het transport en de distributie van elektriciteit en aardgas aangerekend. Merk op dat de tarieven van de distributienetbeheerders slechts op vastgestelde tijdstippen aangepast worden en dat hiervoor goedkeuring van de overheid nodig is (CREG).
De transportkosten voor aardgas dekken het gedeelte van het transport door het aardgasnetwerk onder hoge druk. In België is dit het netwerk van Fluxys. De distributiekosten dekken het gedeelte van het transport door het aardgasnetwerk onder lage druk, de werkingskosten van de distributienetbeheerder en de kosten voor de meteropname.
In Vlaanderen zijn een heel deel distributienetbeheerders actief. Deze wordt aan u toegewezen op basis van de locatie waar uw bedrijf zich bevindt. Uw distributienetbeheerder kan u opzoeken via de website van de VREG.
Zeven distributienetbeheerders doen een beroep op Eandis om de exploitatietaken op hun grondgebied uit te voeren: Gaselwest, IMEA, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek en Sibelgas.
Infrax is een samenwerkingsverband tussen vier zuivere opdrachthoudende verenigingen: InterEnerga, Iveg, Infrax West en PBE (enkel elektriciteit)
Verder zijn er nog enkele onafhankelijke distributienetbeheerders voor specifieke regio’s:
Door diverse overheden worden taksen en heffingen op het energieverbruik toegepast.
De federale bijdrage elektriciteit bestaat uit de volgende componenten:
* Opmerking:
Het deel van de geleverde elektriciteit dat werd opgewekt op basis van hernieuwbare energie en warmtekrachtkoppeling is vrijgesteld van de heffingen denuclearisatie en Kyoto in de federale bijdrage.
De federale bijdrage gas bestaat uit de volgende componenten:
Waar de heffingen kunnen opgevat worden als een rechtstreekse taks voor rekening van de verbruiker, vindt men op facturen ook de bijdragen ‘groene of hernieuwbare energie’ en ‘warmtekrachtkoppeling’ (WKK) terug. De Vlaamse overheid verplicht de elektriciteitsleveranciers een minimaal percentage groene energie of energie uit WKK-installaties aan te bieden. Als bewijs moeten de leveranciers groenestroomcertificaten en WKK-certificaten voorleggen aan de Vlaamse overheid. Bij een tekort aan certificaten moeten de leveranciers een boete betalen aan de Vlaamse overheid. Deze boete wordt doorgaans onder de vorm van een bijdrage doorgerekend aan de eindverbruikers.
Deze bijdrage wordt aangerekend conform de programmawet van 27 december 2004 en wordt geheven op energieproducten waaronder ook aardgas en elektriciteit. De opbrengst van de energiebijdrage is bestemd voor het Fonds voor het financieel evenwicht in de sociale zekerheid.
Deze toeslag wordt aangerekend op het aardgasverbruik vanaf 1 januari 2004 en is bestemd voor de financiering van de reële nettokost die voortvloeit uit de toepassing van maximumprijzen voor de levering van gas aan residentiële beschermde klanten.
