Wat is ecodesign?

Wanneer bij de ontwikkeling van een product naast de functionaliteit, design, ergonomie en veiligheid ook rekening gehouden wordt met milieuaspecten, dan spreken we van ecodesign.  Ecodesign kan omschreven worden als een integrale ontwerpactiviteit waarbij de ontwerper bij het nemen van ontwerpbeslissingen ook de gevolgen voor het milieu overweegt en daarbij rekening houdt met alle schakels van de levenscyclus: van de grondstofwinning tot het moment dat het product afgedankt wordt. Door het toepassen van ecodesign kan de milieu-impact van een product beperkt worden.

De principes van ecodesign

Om een product op de markt te brengen met een zo laag mogelijke impact op het milieu moet het zo goed mogelijk scoren in alle fases van zijn levenscyclus. Belangrijke punten waar op kan ingegrepen worden zijn de materiaalkeuze, de productieprocessen, de impact tijdens de gebruiksfase en de afvalfase.

Vooraleer te starten met ecodesign is het nuttig om na te gaan waar de grootste milieu-impact van een bestaand product zich situeert. Op die manier kunnen voor een bepaald product prioriteiten gelegd worden waar mogelijke verbeteringen ook het meest effectief zullen zijn.

Voorbeelden verduidelijken dit:

• bij grote huishoudtoestellen (wasmachine) situeert de milieu-impact zich vooral in de gebruiksfase, met name door de energie- en waterbehoefte,
• de milieu-impact van meubels situeert zich voornamelijk in de productiefase, er is geen impact tijdens het gebruik,
• voor een afvalemmer kan de productie van de bijhorende wegwerpzakken (hulpproduct) meer milieu-impact hebben dan wel de productie van de afvalemmer zelf.
     

De Ecolizer van OVAM

Een zicht krijgen op waar de milieu-impact van een product zich situeert is niet zo eenvoudig. Daarom ontwikkelde de OVAM de Ecolizer. De Ecolizer bevat fiches met eco-indicatoren, dit zijn getallen die de graad van milieubelasting weergeven van materialen, bewerkingsprocessen, transport, energie, recyclage en afvalverwerking.  Hoe hoger de score, hoe hoger de milieu-impact van het product.

Aan de slag met Ecodesign

Naast de ecolizer bestaan er nog heel wat andere interessante hulpmiddelen en handleidingen om de weg naar ecodesign open te maken. De website Ecodesign.link is het trefpunt voor al wie actief is op het vlak van duurzame productinnovatie. Het trefpunt brengt alle OVAM-instrumenten en kennis omtrent ecodesign bij elkaar. De OVAM wil hiermee alle specifieke doelgroepen in de productketen informeren en faciliteren. Daarnaast zal het trefpunt ook innovatieve onderzoeken en proefprojecten omtrent ecodesign voeren.

Ondersteuning

Wanneer u voor het herdesignen (ecodesign) van uw product beroep doet op een erkende consultant of designer dan kunt u een deel van de advieskosten terug krijgen via de KMO-portefeuille.

Wilt u in contact komen met een designer die gespecialiseerd is in eco-design, dan kunt u best contact opnemen met Design Vlaanderen. Zij kunnen voor u de juiste match maken.